Aan tafel met De Gaulle

Simpel als De Gaulle

“Eten is een staatsaangelegenheid”, zei Emmanuel Macron plechtig toen hij jongstleden 27 september op het Élysée 180 sterrenchefs ontving. Nooit eerder kwam een vergelijkbaar illuster culinair gezelschap samen op het presidentieel paleis. Macron organiseerde de bijeenkomst als eerbetoon aan de ‘ambassadeurs van de Franse gastronomie’ en liet niet na te benadrukken dat hij de Franse […]

Andouillette - daar zit een luchtje aan

Andouillette – daar zit een luchtje aan

De eerste keer dat ik met een vork in een andouillette prikte, wist ik niet wat me overkwam. De worst reet spontaan open en uit zijn brokkelige binnenste borrelde een obscure putlucht omhoog. Ik keek tersluiks naar mijn tafelgenote en zag hoe zij haar lekkernij met een duimdikke laag mayonaise aan het oog onttrokken had. […]

De Franse generaal Pichegru valt Nederland binnen

Dit is wat mijn moeder zei

Ik zie ze zo voor me. Mijn twee zussen, die, aan de eettafel gezeten, tegenover elkaar en met verbeten trekken, tegen wil en dank hun best deden zich de kunst van het blokfluitspel eigen te maken. Het was verplicht oefenen, minstens een uur per dag. En ik? Ik liet geen middel onbeproefd om ze tijdens […]

De kastanje

De kastanje, een vegetarische lekkernij

Neerploffende kastanjes zijn voor mij hét symbool van de vroege herfst. Ik kan mijn lol op, want mijn huis is omgeven door kastanjebomen en de bijbehorende streekgeschiedenis is met kastanjes doorspekt. De châtaigne hoort bij de Creuse zoals de fois gras bij de Dordogne. En nu we het toch over eten hebben: de kastanje is […]

Pétanque in Breve

‘Ik heb er de ballen niet voor’

Na het middagmaal klonteren ze samen op het Square de la Légion d’Honneur, waar Brive-la-Gaillarde haar gevallen zonen herdenkt. Niet om iets of iemand te eren, maar voor een ander ritueel. Ze zijn hier voor hun dagelijkse spelletje petanque. Ik kan het niet bewijzen, maar durf mijn strooien hoed eronder te verwedden dat zich op […]

Josephine Baker in vol ornaat

Ook Josephine Baker had een droom

Stuur vandaag een zwarte vrouw in een bananenrokje het podium op en de wereld zal je vierendelen. De zwarte pietendiscussie zal verstommen, het debat over ons donker gekleurde slavernijverleden zal verbleken. Hoe anders was dat in 1925, als Josephine Baker in de roemruchte Folies Bergère in Parijs haar debuut maakt, aanstootgevend schaars gekleed voor die […]

Nog even niet

Na diverse stemmige, traditionele begrafenissen, steevast met de bijbehorende poppenkast van een katholieke afscheidsdienst op dorpsniveau, woonde ik van de week mijn eerste Franse crematie bij. De plechtigheid betrof een 74-jarige buurman die de laatste jaren als een dolende ziel door ons dorp spookte, geteisterd door Parkinson en Alzheimer. De dood komt meestal te vroeg, […]

Gabriels tuin

Wat is kunst?

Als we vanaf de Atlantische kust huiswaarts keren, nemen we bij voorkeur de Route Départemental. Je doet er wat langer over, maar de kans op een aardig restaurant voor de middag is het grootst. En je komt nog eens wat tegen. Zo stuitten we onlangs op de Jardin de Gabriel. Achter een verwaarloosd hek bevindt […]

De kippen van Cieux

De kip of het ei?

Het ene ei is het andere niet. Het oordeel van de keurmeesters kan de reputatie van een kip vernietigen. Dan wacht de pan. Zo blijkt in Cieux, tijdens een kippenfeest voor ingewijden. Ik mocht erbij zijn en kijk voortaan met andere ogen naar mijn ochtendeitje. ‘Racekippen’, dacht ik nog We zijn in Cieux, in de […]

Lelijke Eend

Een Nederlandse eend in de Franse bijt

Eens per jaar, in de zomer, is Ahun in de Creuse een charmant trefpunt voor verstokte liefhebbers van de Lelijke Eend. Je weet wel, dé plattelandsauto en hét symbool van Frankrijk. Er zijn er bijna vier miljoen van gemaakt, de besteleend niet meegerekend. Lelijke eendjes aan de waterkant De manifestatie, 2CV en Fête genaamd, speelt […]

Het huisje met de blauwe luiken

Het huisje met de blauwe luiken

Mijmerend loop ik langs het huisje met de blauwe luiken. Het is zo’n huisje zoals schoolkinderen huisjes tekenen. Franse schoolkinderen. Huizen in Nederland hebben zelden luiken. Dit huisje heeft ze wel. Ze zijn helder blauw. Het huisje ligt aan de rand van ons dorp, verscholen in het groen, achter de moestuin van Annie Peyrat die […]

En Marche! in Marsac

Een internationaal huwelijk in Marsac

Het wat stijve staatsieportret van François Hollande is nog niet vervangen. ‘De Franse molens draaien minder snel dan de Nederlandse’, zegt madame le Maire met een charmante, verontschuldigende glimlach. ‘Maar geen zorgen, alle presidenten van de Derde Republiek kijken kritisch mee’, vervolgt ze trots, alsof ze de aandacht van de actualiteit wil afleiden. Ze wijst […]

Gruwelen in de Creuse

Een authentiek Creusoiser boerderijtje

De jongeman deed zijn best om de zaken zo voordelig mogelijk voor te stellen. Mij charmeerde het keurig gewitte boerderijtje wel, maar mijn vrouw leek te huiveren. Ze stond als aan de grond genageld en zei toen ik even omkeek: ‘Ik wil hier weg, nu.’ Ze zag lijkbleek. Ik mompelde wat excuses naar de jongeman […]

De kapel van Sainte Énimie

De lepraprinses

In de geest van het paasfeest leggen we in de Lozère, het thuisdepartement van de vermaarde Cévennes, een kruisweg af naar een kleine kapel die is gewijd aan de heilige Énimie. Het is letterlijk én figuurlijk een kruisweg. Letterlijk, omdat 12 ijzeren kruizen het steile pad markeren. Figuurlijk, omdat het voor een man van mijn […]

Victor, l'enfant sauvage de 'aveyron

In de aap gelogeerd

Twee maanden geleden troffen houthakkers in een woud in India een verwilderd meisje aan. Onlangs pikten de Nederlandse media het nieuws op. Ik dacht meteen aan een beeld dat ik eens tegenkwam in een dorp in de Aveyron in Zuid-Frankrijk. Op de sokkel stond Victor, Enfant Sauvage de l’Aveyron, gevangengenomen in St. Sernin/Rance, op 8 […]

IIsheiligen of wijndieven?

Wijndieven

Nee, het valt verdraaid niet mee om je hand op de knip te houden. Dit is te verleidelijk. De hele entourage schreeuwt frivool: trek je portemonnee. Het zonnetje schijnt, de dagen lengen, de sfeer op de weekmarkt is uitgelaten. In de ogen van de bevallige verkoopster is het lente, net als in de ogen van […]

Ambachtelijkheid en volkskunst in Masgot

Ik houd van mensen die hun hele leven wijden aan de vervolmaking van hun vaardigheden. Neem François Michaud. Hij deed niets liever dan in graniet bikken en ontwikkelde zich van steenhouwer tot beeldhouwer. Een verhaal uit de Creuse. Het dorp Masgot, niet ver van Guéret, waar de prefectuur zetelt, onderscheidt zich in één opzicht van […]

De trap van Rocamadour, uit steen gehouwen

Wonderen bestaan

Rocamadour is één van de drukst bezochte trekpleisters van Frankrijk. De toeristen komen niet zozeer af op de heiligdommen van de bedevaartplaats, maar op de hellende, middeleeuwse straatjes vol eetgelegenheden en boetieks. De kleine stad in de Lot, dichtbij de Dordogne, zit tegen een steile rotswand aangeplakt en zweeft letterlijk en figuurlijk tussen hemel en […]

Lopen op cognac

Lopen op cognac

In 2001 maken mijn vrouw en ik een meerdaagse wandeling door de Creuse. Bij gebrek aan deugdelijke pleisterplaatsen, leggen we dagelijks meer dan 30 kilometer af. Geen sinecure voor de ongeoefende loper die ik was. De derde ochtend reeds stort ik in. Ik ga een café binnen en bestel een glas cognac. Er voltrekt zich […]

Er zit een patjepeeër in mijn tuin

Er zit een patjepeeër in mijn tuin

De rust is radicaal verstoord. Ons lustoord tussen de Franse heuvels gaat gebukt onder terreur. Had ik de natuur zijn gang maar laten gaan. Maar nee, bij het intreden van de winter moest ik zo nodig een handje helpen. En nu zit er een patjepeeër in mijn tuin. Krijg die er maar eens uit.   […]

Tartiflette: marketingstunt met alpenkaas

Tartiflette: marketingstunt met alpenkaas

Zoals snert verweven is met Hollandse ijspret, zo is de Franse tartiflette versmolten met besneeuwde bergtoppen. De authentieke aardappelgratin wortelt diep in de oudste en beste culinaire tradities van de Haute-Savoie. Dacht ik. Maar ik kwam van een koude kermis thuis. De Haute-Savoie, een robuust berggebied dat grenst aan Zwitserland en Italië, is trots op […]

De oude Jean

De oude Jean

Ons leven in Frankrijk begon in een minihuis, middenin een plattelandsgehucht. Het bestond uit twee etages, elk met een ruimte van net geen zestien meter in het vierkant. Beneden zat achter het leefvertrek nog een minuscule, taps toelopende keuken. Het leefvertrek zelf werd gedomineerd door een reusachtige eiken schouw, de cantou. Het oliefornuis dat eronder […]

Een aanstootgevende tekst

Een aanstootgevende tekst

Bladerend door mijn fictieve Franstalige platencollectie, opgeslagen in mijn bovenkamer, beland ik bij Milord. Je weet wel, dat beroemde chanson van Édith Piaf. Een ‘meisje van de haven’ biedt troost en plezier aan een heer van stand. De woorden vloeiden in 1959 uit de pen van de toen nog onbekende Georges Moustaki. Piaf had een korte […]

Domweg weemoedig in Frankrijk

In Huize Hilderink luisteren we loyaal naar de Top 2000. Geregeld passeren er liedjes die me met weemoed vervullen. Ik houd wel van die zachttreurige stemming; van die milde droefheid om de dingen die voorbij gaan. Daarom houd ik van Franse chansons. Die bereiken vaak de hoogste toppen der melancholie. Luister naar mijn persoonlijke Top […]

Ode aan het kerslammetje

Ode aan het nieuwe leven

Eén kerstlammetje kijkt me uitdagend aan. Als dat maar goed afloopt… Wij hebben nog één actieve boer in ons dorp. Hij houdt vleeskoetjes van het Limousin-ras als ‘core business’, maar fokt ook schapen. Voor de subsidie. Op dit moment heeft hij, als altijd, kort voor de kerst, een hok vol lammeren. Ik loop er elke […]

Kerstmaal in de Provence

Een mager kerstdiner

Frankrijk en ik maken ons op voor het grote kerstmaal, de Réveillon de Noël. Anders dan in Nederland, vindt dit culinaire hoogtepunt niet plaats op eerste kerstdag, maar op kerstavond, 24 december. Voorafgaand aan de traditionele nachtmis, zeg maar, hoewel daar steeds minder mensen heengaan. Ons kerstmenu is in de maak. Als entree twijfel ik […]

Jachtverhaal voor oude bokken

Jachtverhaal voor oude bokken

Mogen we mensen die lijden aan het leven omdat ze er ‘klaar’ mee zijn een handje helpen? Ik vind van wel. Het recht op zelfbeschikking is, dunkt me, het ultieme bewijs van vrijheid, eigen verantwoordelijkheid en volwassenheid. Nederland is in die zin een baken. Frankrijk loopt hopeloos achter. Wat me doet denken aan een uitzonderlijk […]

Een bekentenis uit Frankrijk

Een bekentenis uit Frankrijk

De mens is een verzamelaar. Zien we iets eetbaars, dan schieten we in de overlevingsstand.  Dikwijls veroorzaakt dit oerinstinct kortsluiting. Je bent enkele seconden ontoerekeningsvatbaar, zeg maar. Kom je bij je positieven, dan treedt de schaamte in. Een bekentenis uit Frankrijk. Wie treft meer blaam? Degene die een ander aanzet tot een snode daad? Of […]

Elk graf vertelt zijn eigen verhaal

Goede verhalen liggen op het kerkhof

Als tekstschrijver en blogger ben ik altijd gespitst op verhalen. Uit ervaring weet ik: goede verhalen liggen op straat. En op het kerkhof. Dit wist ik nog niet: de loop die verhalen nemen, kan afhangen van één letter. Wat ik hiervan leerde? Geloof alleen wat je met eigen ogen ziet en leest. Een Nederlands koppel […]

Kiplekkere Madeleine

Kip, ik heb je!

In elke Madeleine van de Franse koekjesfabrikant StMichel zit voor 100% scharreleieren verwerkt. Om ons dat in te prenten, stuurt de koekjesbakker zijn kippen op reis. Naar alle uithoeken van het internet. En wij, brave consumenten, mogen ze vangen. Dan maken we kans op? In ieder geval niet op het verzameld werk van de schrijver die […]

De Galliërs en de mythe

Net als in Nederland, beleeft de verkiezingsretoriek in Frankrijk hoogtijdagen. Namens de Republikeinen hoopt Nicolas Sarkozy na de verkiezingen van 2017 weer samen met zijn mooie Carla tussen de fris gewassen lakens van het Élysée te schuiven. Dus richt hij zijn pijlen op de immigratie. Als je Frans wordt, ‘spreek je Frans, leef je als […]

Girondijnen: oorlog als weldaad

‘Oorlog als weldaad’

Zelden zag ik een grotesker monument als op de Place de Quinconces in Bordeaux. Het monstrum is een eerbetoon aan de Girondijnen, een vooraanstaande club politici ten tijde van de Franse Revolutie, afkomstig uit de Gironde, waarvan Bordeaux het bestuurlijk centrum is. Zij beschouwden de republikeinse beginselen als exportproduct en oorlog met de rest van […]

9/11 in La Courtine

Ik was in La Courtine

In september 2001 maken we een meerdaagse wandeling door het hart van Frankrijk. De tocht is bedoeld om ons nieuwe territorium te verkennen – de Creuse, land van ontvolking en armoe; van sjouwers en metselaars die hun steentje bijdroegen aan het ‘nieuwe Parijs’ van Georges-Eugène baron Haussmann; land van ‘doe maar gewoon dan doe je […]

Courgette als geheim wapen

Courgettegekletter in Brive-la-Gaillarde

Sinds wij een bescheiden moestuin exploiteren, ken ik de courgette als vredelievende goeierd die onder alle omstandigheden welig tiert en zich gewillig leent voor culinaire experimenten. Dat je hem ook gebruiken kunt als knots of knuppel, heb ik me nooit gerealiseerd. De 14e-eeuwse inwoners van Brive-la-Gaillarde, mijn lievelingsstad in Midden-Frankrijk, wisten dat wel. De  huidige […]

Boerkiniverbod

Boerkiniverbod werkt als boemerang

Verbied een boek, en iedereen wil het lezen. Roep een banvloek uit over een film, toneelvoorstelling of cartoon, en iedereen wil hem zien. Vaardig een boerkiniverbod uit, en het decente badpak gaat als broodjes over de virtuele toonbank. Een publiekelijk uitgevaardigd verbod. En daar omheen het liefst een heleboel publiciteit. Positief of negatief, dat dondert […]

Hachis Parmentier

Hachis van Parmentier gaat er in als koek

Een Fransman eet gemiddeld 30 kilo aardappels per jaar. De pomme de terre komt in vele gedaanten op tafel, maar zelden als gekookte pieper. Daar zit, vinden Fransen, weinig smaak aan. Om die reden duurde het verdraaid lang eer de aardappel Frankrijk veroverde. Eén tevreden aardappeleter zette zich daar in de 18e eeuw met hart […]

Heet in Frankrijk

Heet? Wat heet!

Het is heet in Frankrijk. Het ministerie van Volksgezondheid stelt affiches beschikbaar om vooral de oudjes op het hart te drukken dat oplettendheid geboden is. Sinds de hittegolf van 2003 is Frankrijk op zijn qui vive. André, onze oude dorpssmid, zit in de deuropening van zijn huis op zijn biezen keukenstoel. Hij zit daar blootshoofds, […]

Pierres Jaumâtres

Wat doen die stenen hier?

Wat de Creuse in het hart van Frankrijk voor mij extra charmant maakt? Dat er nauwelijks sensationele attracties of natuurverschijnselen te vinden zijn. Er is één uitzondering. En die móet je dan ook gezien hebben: Les Pierres Jaumâtres, op de net geen 600 meter hoge mont Barlot. Het is een magische steenformatie die in de […]

Marsac vergrijst en loopt leeg

Je m’en fous

Gelukkig hebben we onze jongeren nog. Ze hebben zich verenigd in Les Enfants de Marsac. Gemiddelde leeftijd van De Kinderen van Marsac: 26-35 jaar. Ze lopen niet over van ambities, maar proberen er wat van te maken. Hoe ze hun toekomst zien? Hun antwoord luidt negen van de tien keer: ‘Je m’en fous.’ In correct […]

Noblesse Oblige

Franse noblesse oblige

Het zomerseizoen is in volle gang. We zijn goed voorbereid. Voor je het weet staat er spontaan bezoek uit Nederland in je tuin. Van het genre ‘lang niet gezien, we waren in de buurt’. Wij treffen onze maatregelen. Zodat van alles is af te lezen dat we alleszins ‘verfranst’ zijn. Je bent Nederlander in Frankrijk […]

Man cave in de dordogne

Mijn mancave in het dorp van Madeleine

Wat stelt een man anno 2016 nog voor zonder mancave? Een fijn hol om je in terug te trekken. Om zonder bemoeienis van buitenaf op te gaan in wat jóu boeit. Dat is het ultieme geluk. Ik ging ernaar op zoek in de Dordogne en nam een optie op een grot met uitzicht in het […]

Kapper in Rrankrijk

Knippen en scheren bij de Franse kapper

Brive-la-Gaillarde heeft een nieuwe kapperszaak. Of liever gezegd: een hyperhippe barber shop. En hoe maak je daar beter reclame voor dan op straat een demonstratie van je kunnen weg te geven? Het wérkt. IJdel en ondernemend als ik ben, overweeg ik plaats te nemen op één van de luxe fauteuils. Maar het voelt als verraad. […]

Met de Franse slag

Met de Franse slag

Als we een werkje afraffelen, of rommelig uitvoeren, heet dat ‘met de Franse slag’. De kwalificatie dook voor het eerst op in de zeventiende eeuw. Hij komt uit de paardenstal, want slag staat voor zweepslag. De typisch Franse zweepslag had in die dagen de reputatie zwierig te zijn. Net als de Fransen zelf. De nuchtere […]

Collonges la Rouges

Collonges la Rouge vaart wel bij marketing op dorpsniveau

  In 1981 komt de burgemeester van Colonges la Rouge op een briljant idee. Om zijn dorp te promoten, legt hij de fundamenten voor een initiatief dat uitgroeit tot een krachtig marketingvehikel voor het Franse erfgoed op dorpsniveau: Les Plus Beaux Villages de France. Het rode dorp vaart er wel bij.     Charles Ceyrac, […]

Ontkrurkte hond in Frankrijk

Corrèze? Schilderachtig!

We zijn in de Corrèze, in Ségur-le-Chateau. Jeanne d’Arc sliep hier ooit. In de burcht van de heren van Limoges. Maar daar komen we niet voor. We zijn gestopt omdat de hond hier heerlijk kan ravotten in de Auvézère. Die stroomt dwars door het middeleeuwse plaatsje heen. Aan de oever zit een rij dames. Achter […]

De beste Gouda in Frankrijk

Gouda in Frankrijk

Men zegt wel dat Fransen chauvinistisch zijn. Een smakelijke ontmoeting met de aardige en vakbekwame fromagier Hervé Miane, in Brive-la-Gaillarde, bewijst het tegendeel.  Op de Salon du Fromage in Parijs ontdekte hij een Goudse kaas waar geen Franse kaas aan kan tippen. Zo zie je maar: kaas boven kaas. ‘U bent toch Nederlander?’ vraagt de vriendelijke […]

De Neanderthaler is onder ons

De Neanderthalers zijn onder ons

Een archeologische vondst in Frankrijk noopt wellicht tot een herziening van het imago van de Neanderthalers. Er rijzen meer vragen. De Neanderthalers zouden 30 000 jaar geleden van de aardbodem  verdwenen zijn. Maar is dat wel zo? In de Volkskrant las ik dat Franse archeologen misschien wel de ‘oudste menselijke bouwsels ooit’ hebben gevonden. In […]

Marianne van Frankrijk, symbool van de democratie

Hop Marjanneke hekelt Fransen

Tijdens een autoreis naar Nederland begint een oud-Hollands liedje door mijn kop te zeuren. Hop Marjanneke, stroop in het kanneke. Wie verzint zo’n seniele tekst? En wat doen die ‘kale Fransen’ in dit Nederlandse liedje? Niets is wat het lijkt. Kale Fransen De tekst zit in mijn kop gehamerd. Hop Marjanneke, stroop in het kanneke, […]

Jip- en-Janneketaal

De Jip- en-Janneketerreur

Begrijpelijk is iets anders dan simpel. Wie gaat voor Jip-en-Janneketaal, slaat de plank compleet mis. Het is een misverstand om lezers bij voorbaat te benaderen als kleuters. Geen lezer is dezelfde. We beschikken over de meest verfijnde technieken en kanalen om lezers rechtstreeks aan te spreken. Dus je zult wel gek zijn om iedereen over één kam […]