Ik zag het licht in Bourganeuf

Kerstmis? Een hoop gedoe. Hopeloos sentimenteel vooral. Vanwege een oud sprookje vallen we elkaar massaal in de armen. En dan weer gauw over tot de harde orde van de dag. Ik kan er niets aan doen. Maar ik heb dubbele gevoelens bij het ‘feest van het licht’.

In Bourganeuf

 

Neem de kerst-reclamespotjes op tv. Tranentrekkers. Een grote supermarktketen laat ons kennismaken met een oudere sportschoolhouder. In geen honderd jaar zag hij zijn dochter. Maar daar is ze ineens. Kerst! Een cynisch stemmetje in mij zegt: waarom nu wel?

Een andere supermarkt viert Frank Lammers. Sluiks om zich heen spiedend gapt hij een stukje plukbrood. Een belachelijk fenomeen, plukbrood. Maar dat terzijde. Het miniverhaal slaat de spijker op zijn kop. Kerstmis draait om één ding: schaamteloos schransen.

‘We maken er iets van… in Bourganeuf’

Maar toch…

Laatst, in het haveloze stadje Bourganeuf, zag ik het licht. Het was een kille dag. Met motregen. Wijlen romanschrijver Gerard Reve noemde dit ‘het weer van alle mensen’. De kou en ragfijne druppels trotserend, sleepten vrijwilligers kerstversiering door de straten. ‘De Creuse loopt leeg, driekwart van de winkels is dichtgetimmerd. Maar we laten ons niet kisten. We maken er iets van, in Bourganeuf!’

Tussen 1484 en 1486 hield Bourganeuf een prins uit het voormalige Ottomaanse rijk gevangen. Kloeke ridders pakten hem tijdens een kruistocht uit naam van de Here Jezus, geboren met kerstmis, te Bethlehem, in zijn kraag. Bourganeuf dankt er een mooie toren aan: Tour Zizim. Dat is het zo’n beetje, in Bourganeuf.

De vrijwilligers deden reuze hun best. Ik stond erbij en keek ernaar. Ik monterde ervan op. Ineens begreep ik waar kerstmis om draait:

GEMEENSCHAPSZIN.

En schaamteloos schransen, natuurlijk.

Wel roep ik iedereen op om zoiets onzinnigs als een plukbrood om redenen van hygiëne te boycotten.

Fijne feestdagen en een goede – veilige – jaarwisseling!