In Frankrijk, tussen Fransen

Ik woon aan de voet van de heuvels van Saint-Goussaud. In de Creuse, een bescheiden departement in het hart van Frankrijk. Als je van groen houdt, zit je hier goed. Ik houd van groen. En van rust. Bezienswaardigheden zijn hier nauwelijks, er gebeurt hier hoegenaamd niets. Toch stemt mijn zelfverkozen ballingschap mij tevree. Ik heb geen ‘Groot Nieuws’ om te delen. Een groots en meeslepend leven put ik uit kleine gebeurtenissen, waarnemingen en herinneringen. Als betrokken buitenstaander. Als Nederlander in Frankrijk.

Onthecht en toch verankerd

Ik heb geen last van vaderlandsliefde. Daar komt maar narigheid van. Toch heb ik het moment waarop we Nederland definitief verruilden voor Frankrijk beleefd als heftig. Ik voelde me tijdelijk onthecht. En dat terwijl ons vertrek was ingegeven door pure luxe. Mijn vrouw en ik verhuisden naar een streek waar we in de loop der jaren verknocht aan waren geraakt. En dan toch die vreemde sensatie van paniek en vertwijfeling op het moment suprême. Kun je nagaan wat mensen doormaken, die een ongewisse bestemming tegemoet gaan, op de vlucht voor ramspoed en ellende, op zoek naar perspectief.

De wereld op drift

Zolang als de mensheid bestaat, zijn mensen op drift. Waarom hebben we daar eigenlijk geen vrede mee? In de streek waar ik woon, in de Creuse, in het hart van Frankrijk, vertrokken de mannelijke bewoners in de negentiende eeuw massaal naar grote steden als Lyon en Parijs. Als bouwvakkers droegen ze hun steentje bij aan de dromen van megalomane keizers, koningen, burgervaders en architecten; aan de ‘moderniteit’ die in schril contrast stond met hun sobere thuisland. Ze werden met de nek aangekeken en soms zelfs verbannen. Hun thuisland is nu mijn thuisland. Een dunbevolkt land, van oudsher ‘links’ georiënteerd. Maar ook hier druppelt het gif van de onverdraagzaamheid helaas mondjesmaat binnen.

Metselaars en kunstenaars

De mannen die in voorbije eeuwen in het vroege voorjaar naar Lyon of Parijs trokken – te voet – om pas kort voor de winter naar huis terug te keren, leven in de herinnering voort als de Metselaars van de Creuse. Ze zijn het historisch geweten én het erfgoed van de streek. Net zo legendarisch als de metselaars, zijn de Pierres-Jaumâtre, een mysterieuze steenformatie waar de in deze streek geëerde negentiende-eeuwse schrijfster George Sand haar protagonist Jeanne liet smachten. Meer weten? Bezoek de Creuse of check Teksten uit Frankrijk op nieuwe verhalen.

Franse plekjes, binnen handbereik

Het was George Sand die over de Creuse deze gedenkwaardige woorden schreef: ‘Er bestaan in het hart van Frankrijk plekjes waar je op verre reizen tevergeefs naar zoekt en waarvan je weigert te geloven dat je ze al die tijd binnen handbereik had.’ Ze schreef haar notitie in 1843, na een verblijf in de streek in gezelschap van de romantische en ziekelijke componist Frédéric Chopin die brood, bad en bed genoot in haar kasteel in Nohant, in de nabijgelegen Indre.

Aan de voet van de heuvels

Moraal van dit verhaal: je kunt het beste dicht bij huis blijven. Geen diepgravender toerisme dan ‘microtoerisme’. Ik besef dat ik gemakkelijk praten heb. Want mijn huis ligt aan de voet van de vriendelijke heuvels van Saint-Goussaud, in het ‘land van water dat leven schenkt’; in de Creuse, in het hart van Frankrijk.

Kom geregeld op bezoek voor Klein Nieuws uit Frankrijk en mijn meest recente blog.

Lees ook:

» DE CREUSE TREKT SOMS RARE JONGENS AAN »

De Creuse

√ Hoort bij de Limousin, Midden-Frankrijk

√ Hoofdstad: Guéret

√ Afstand Utrecht-Guéret: 856,4 km

√ Aantal inwoners: circa 122.000

√ Kenmerken: landelijk, bescheiden, stil, groen

George Sand (1804-1876), schrijfster: de mooiste plekjes liggen in het hart van Frankrijk, binnen handbereik

George Sand (1804-1876), schrijfster: de mooiste plekjes liggen in het hart van Frankrijk, binnen handbereik