Alles draait altijd uit op stront

Als vrijwillige banneling in Frankrijk luister ik vrijwel elke zaterdagmorgen op Radio 1 naar Taalstaat, gepresenteerd door muziek- en taalliefhebber Frits Spits. Soms moet ik me door de Nederlandstalige hiphopmuziek heen bijten, maar over het algemeen beleef ik veel plezier aan deze twee wetenswaardige en vermakelijke radio-uurtjes.

Alles draait uit op stront

 

Een van mijn favoriete programmaonderdelen is Het Vergeetwoord. Als luisteraar kun je een woord adopteren dat in de vergeethoek raakte of dreigt te raken. Er komen verrassende nostalgische woorden langs. Onlangs ontfermde een trouwe luisteraar zich over het woord drentelen. Daarmee wordt traag en weifelend heen en weer schuifelen aangeduid – doel- en besluiteloos. Het is een heerlijke staat van zijn als je niets hoeft, maar geen zin hebt om op je krent te zitten.

Op zoek naar de oorsprong van het woord kom ik uit bij trentelen dat waarschijnlijk is afgeleid van een ander vergeten woord, trendel. Dat staat voor spinnewiel of schijf en in het West-Vlaams voor pannenkoek. De ‘t’ veranderde al drentelend in een ‘d’. Volgens de geleerden gebeurde dat onder invloed van woorden met een min of meer verwante betekenis als dralen en dreutelen. 

Dreutel, een feestelijk woord

Vergeten woorden. Je raakt er niet op uitgekeken. Via dreutelen is het een kleine stap naar dreutel. Een feestelijk woord, vind ik. Het betekent niet alleen een treuzelaar, maar ook een hoopje drek of een keutel. Eén geleerde omschrijft de dreutel als een hard poepbolletje. Heerlijk.

Sinds de herontdekking van de dreutel  allitereer ik er bij elke gelegenheid in relatie tot mijn stoelgang op los.  ‘Ik ben drachtig van een dreutel”, kraai ik te pas en te onpas. Of: ‘Nu ga ik eerst op het gemak een droomdreutel draaien’. En na de nobele daad deel ik mee aan wie het horen wil: ‘Zo, dat was een dreutel naar draagkracht.’

Mijn gehoor beperkt zich meestal tot mijn vrouw, die hier al jaren aan gewend is en doet of haar neus bloedt. Wijlen mijn moeder zou daarentegen zeggen: bij jou draait altijd alles uit op stront.